Phân tích các đặc điểm và kinh nghiệm xây dựng nền giáo dục Nhật Bản hiện đại. Bằng phương pháp luận của giáo dục học so sánh rút ra những bài học có giá trị vận dụng cho tiến trình đổi mới giáo dục Việt Nam.

C
ũng như nhiều nước phát triển trên thế giới, Nhật Bản bước vào thế kỷ 21 với những cơ hội phát triển mới của một cường quốc kinh tế hàng đầu đồng thời cũng đối mặt với nhiều thách thức mới trong quá trình toàn cầu hóa. Tuy nhiên để từng bước nâng cao vị thế của mình, Nhật Bản đã rất chú trọng đến các lĩnh vực kinh tế, khoa học-công nghệ, văn hóa và phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt đã có nhiều quyết sách lớn nhằm cải cách, chấn hưng nền giáo dục:
I/ KHÁI QUÁT ĐẶC ĐIỂM CHUNG NHẬT BẢN
1/ Điều kiện tự nhiên-xã hội;
+ Nhật Bản là quốc gia quần đảo, nằm ở Đông Á, diện tích 378 nghìn km2 nghèo tài nguyên khoáng sản. Dân số 127,7 triệu người. Thủ đô: TOKYO
+ Chính thể: Quân chủ lập hiến
+ Các đảng chính trị lớn Dân chủ-Tự do (LDP), Dân chủ, Công minh, Tự do, Cộng sản, Xã hội-Dân chủ....
+ Ngôn ngữ: Tiếng Nhật Tôn giáo: Phật giáo, Thần đạo, Thiên chúa giáo
+ Thu nhập quốc dân (GNP): 514.432 tỷ Yên (4.233 tỷ USD)
2/ Nhật Bản tiến trình hiện đại hóa kinh tế- xã hội
+ Từ giữa thập niên 50 của thế kỷ XX, Nhật Bản đã nhanh chóng phát triển thành một cường quốc kinh tế, cùng với sản xuất sự phát triển các ngành kỷ thuật, công nghệ cao và đầu tư tài chính ở nhiều nước trên thế giới, nền kinh tế Nhật Bản ngày càng hùng mạnh.
+ Giá trị sản lượng công nghiệp đứng thứ hai sau Hoa Kỳ. dịch vụ là khu vực kinh tế quan trọng, chiếm 68% giá trị GDP( năm 2004), đứng thứ tư thế giới về thương mại (sau Hoa Kỳ, CHLB Đức và Trung Quốc).
+ Hoạt động đối ngoại: Tích cực nhập khẩu công nghệ và kĩ thuật của nước ngoài, nhờ chính sách tận dụng khai thác triệt để những thành tựu khoa học