Information
Khoa học kinh tế đã có lịch sử từ lâu đời. Trước khi xuất hiện trường phái hiện đại đã có những trường phái khác nhau cùng tồn tại và phát triển, ví dụ như trường phái Keynes, trường phái cổ điển mới. Mỗi trường phái có những ưu và nhược điểm riêng, đến khi xuất hiện trường phái chính hiện đại là sự kết hợp chung lại của các trường phái, đó là sự kết hợp lý thuyết của trường phái Keynes, trường phái cổ điển và một số trường phái khác để đưa ra lý luận chung gọi là nền kinh tế hỗn hợp, tác giả tiêu biểu của trường phái này là Samuelson và tác phẩm này được trình bày thành hai phần: kinh tế vi mô và kinh tế vĩ mô.
- Kinh tế vi mô: được dùng làm cơ sở cho sự hoạt động của các doanh nghiệp
- Kinh tế học vĩ mô: phần này được dùng làm cơ sở cho các chính sách của Nhà nước. Trong tác phẩm kinh tế học này 2 tác giả có đề cập tới những lý luận sau:
+ Lý thuyết giới hạn của trường phái tân cổ điển
+ Lý thuyết về sự thăng bằng tổng quát của tác giả Leonwalvacic
+ Quy luật năng suất lao động bất tương xứng, Ricardo đã đề cập tới
+ Thuyết 3 nhân tố của sản xuất, tác giả Say
+ Lý thuyết về mô hình số nhân của Keynes
Về mặt lịch sử lý thuyết về nền kinh tế hỗn hợp này xuất hiện từ cuối thế kỷ 19. Sau chiến tranh thế giới thứ 2 nó được một số tác giả ở Mỹ tiếp tục nghiên cứu và phát triển. Sau khoảng thời gian trên Samuelson lại phát triển thêm một bước nữa.
Nếu như trường phái cổ điển và cổ điển mới say sưa với bàn tay vô hình và thăng bằng tổng quát, thì Samuelson lại chủ trương phát triển kinh tế dựa vào cả “hai bàn tay” tức là cơ chế thị trường tự do với các quy luật vốn có của nó và sự can thiệp của chính phủ.
Samuelson cho rằng “điều hành một nền kinh tế mà không có chính phủ thì cũng như định vỗ tay bằng một bàn tay”.
Dựa vào cơ chế thị trường có nghĩa là dựa vào bộ máy tự hoạt động của cung cầu, giá cả với môi trường cạnh tranh, lợi nhuận và các quy luật vận hành khách quan. Nhưng thực tế kinh tế thị trường vẫn có những khuyết tật, vẫn còn nhiều vấn đề mà tự nó không thể giải quyết được. Vì vậy Nhà nước phải can thiệp vào kinh tế thông qua việc thiết lập pháp luật, xác định chính sách ổn định kinh tế vĩ mô, tác động vào việc phân bố tài nguyên, tác động vào việc phân bố thu nhập. Qua đó đảm bảo hiệu quả, công bằng và ổn định trong phát triển kinh tế. Nhà nước phải can thiệp vào kinh tế để ngăn chặn khủng hoảng, thất nghiệp tạo việc làm đầy đủ, nhưng đồng thời phải giữ trong khuôn khổ khôn ngoan của cạnh tranh.
Tài liệu