TÓM TẮT
Đề tài “Ảnh hưởng của một số nhân tố sinh thái đến cây họ Sao - Dầu
(Dipterocarpaceae) trong kiểu rừng kín thường xanh và nửa rụng lá ẩm nhiệt đới
ở Đồng Nai” được tiến hành tại Khu bảo tồn thiên nhiên và di tích Vĩnh Cửu -
Đồng Nai, thời gian từ tháng 4 đến tháng 10 năm 2009. Số liệu được thu thập trên
400 điểm của 4 trạng thái rừng IIB, IIIA1, IIIA2 và IIIA3 trong kiểu rừng kín
thường xanh và nửa rụng lá ẩm nhiệt đới.
Dựa trên các phương pháp nghiên cứu về độ bắt gặp, đặc trưng lâm phần và
xác định yếu tố độ ẩm đất, độ pH đất bằng máy đo nhanh, đã tiến hành phân tích,
tính toán được xác suất bắt gặp 3 loài cây họ Sao - Dầu (dầu song nàng, dầu con
rái và vên vên) ở 3 câp tuổi khác nhau phụ thuộc vào 3 yếu tố môi trường và trạng
thái rừng.
Kết quả thu được mô hình phản hồi xác suất bắt gặp cây họ Sao - Dầu với
yếu tố môi trường có dạng Logit Gauss, P = exp(eta)/(1 + exp(eta)) (với eta = bo +
b1xi + b2xi2).
Độ ẩm thích hợp cho cây họ Sao - Dầu: Đối với dầu song nàng ở cấp tuổi 1,
cấp tuổi 2 và cây trưởng thành tương ứng là 60,6 - 79,6%, 61,9 - 82,6% và 66,3 -
84,3% . Ở 3 cấp tuổi dầu con rái là 57,0 - 81,0%; 61,9 - 82,6% và 63,3 - 82,6%.
Còn ở vên vên cấp tuổi 1, 2 và cây trường thành là 61,8 - 82,3%, 62,8 - 83,9% và
63,5 - 84,6%.
Độ pH đất thích hợp với cây họ Sao - Dầu: Ở 3 cấp tuổi của dầu song nàng
là: 4,9 - 6,2; 5,0 - 6,5 và 5,7 - 6,8. Đối với dầu con rái ở cấp tuổi 1, 2 và cây trường
thành là 4,3 - 5,9; 5,0 - 6,2 và 5,1 - 6,5. Tương tự với 3 cấp tuổi của vên vên là 5,1
- 6,0; 5,0 - 6,5 và 5,4 - 6,7.
Độ tàn che tán rừng thích hợp cho giai đoạn tái sinh cây họ Sao - Dầu: Cấp
tuổi 1 và 2 của dầu song nàng là 0,6 - 0,9. Còn ở dầu con dái cấp tuổi 1 là 0,57 -
0,85, cấp tuổi 2 là 0,61 - 0,86. Tương tự ở vên vên cấp tuổi 1 là 0,65 - 0,85, cấp
tuổi 2 là 0,63 - 0,88.
Độ phong phú cây họ Sao - Dầu ở trạng thái IIIA3 cao hơn so với trạng thái
IIIA2, IIIA1 và IIB. Các yếu tố độ ẩm đất, độ pH đất, độ tàn che tán rừng cùng phối
hợp để chi phối độ phong phú cây họ Sao - Dầu. Ngoài ra, độ phong phú cây họ
Sao - Dầu còn thay đổi khi trạng thái rừng thay đổi.
SUMMERY
The thesis “Effect of some ecological factors to tree Dipterocarpaceae in
closed evergreen forest type and semi-evergreen tropical moist in Dong Nai". The
thesis was conducted at Reserves and Natural Monuments Vinh Cuu - Dong Nai
province. The data was collected in 400 sample plots of four forest types are IIB,
IIIA1, IIIA2 and IIIA3 in closed forest type are evergreen and semi-evergreen
tropical moist, from April to October 2009.
Based on research methods on frequence species, forest characteristics and
the factors determining fast soil humidity, soil pH (by Soil pH & Moisture Tester,
Model DM – 15), Data has conducted analysis, calculated the probability
appearance tree Dipterocarpaceae (Dipterocarpus dyeri, Dipterocarpus alatus and
Anisoptera cochinchinensis) in three different age groups depending on three
environmental factors and forest types.
Results obtained the model probability appearance tree Dipterocarpaceae
depending on three environmental factors by model Logit Gauss, P = exp (eta)/(1+
exp (eta)) (with eta = bo + + b1xi b2xi
2).
The soil humidity appropriate for tree Dipterocarpaceae: The
Dipterocarpus dyeri are level 1, level 2 and mature (level 3) age that respectively
are 60.6 - 79.6%; 61.9 - 82.6% and 66,3 - 84.3%. The all of 3 levels’
Dipterocarpus alatus is 57.0 - 81.0%; 61.9 - 82.6% and 63.3 - 82.6%. The
Anisoptera cochinchinensis are level 1, 2 and mature trees that is 61.8 - 82.3%;
62.8 - 83.9% and 63.5 - 84.6%.
The soil pH appropriate for tree Dipterocarpaceae: All of 3 levels’
Dipterocarpus dyeri are 4.9 - 6.2; 5.0 - 6.5 and 5.7 - 6.8. The Dipterocarpus alatus
are level 1, 2 and mature age that are 4.3 - 5.9; 5.0 - 6.2 and 5.1 - 6.5. Similar to
the level 3 age of Anisoptera cochinchinensis are 5.1 - 6.0; 5.0 - 6.5 and 5.4 - 6.7.
The forest cover for regeneration Dipterocarpaceae: The level 1 and 2 age
of Dipterocarpus dyeri is 0.6 - 0.9. But Dipterocarpus alatus is level 1 that is 0.57
- 0.85, for level 2 age is 0.61 - 0.86. Similar Anisoptera cochinchinensis is level 1
age that is 0.65 - 0.85 and the level 2 age is 0.63 - 0.88.
The abundance of tree Dipterocarpaceae in forest types IIIA3 IIIA2 is
higher than types IIIA1 and IIB. Factors soil humidity, soil pH, forest cover
together to effect to abundance tree Dipterocarpaceae. Also the abundance tree
Dipterocarpaceae changes when the forest types change.
MỤC LỤC
Trang chuẩn y:………………………………………… ……………………........... i
Lý lịch cá nhân .................................................. ............................................ ii Lời cam đoan
Mục lục .................................................. ........................................... ix
Danh mục các bảng .................................................. ................................... xv
Danh mục các hình .................................................. .................................... xx
Những từ viết tắt .................................................. ..................................... xxii
Chương 1. MỞ ĐẦU .................................................. ......................................... 1
1.1. Đặt vấn đề .................................................. ............................................ 1

1.2. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu .................................................. ................. 2
1.3. Phạm vi nghiên cứu .................................................. ...................................... 3
1.4. Ý nghĩa đề tài .................................................. ............................................ 3
Chương 2. TỔNG QUAN .................................................. ................................. 4
2.1. Lịch sử nghiên cứu tái sinh, ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái và cây
họ Sao – Dầu trên thế giới .................................................. ................................... 4
2.1.1. Nghiên cứu tái sinh .................................................. ............................ 4
2.1.2. Nghiên cứu cây họ Sao – Dầu .................................................. ........... 7
2.1.3. Nghiên cứu ảnh hưởng của nhân tố sinh thái ....................................... 8
2.2. Lịch sử nghiên cứu về tái sinh, ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái và cây họ
Sao – Dầu ở Việt Nam............................................... ............................................ 9
2.2.1. Nghiên cứu cấu trúc rừng tái sinh rừng ................................................ 9
2.2.2. Nghiên cứu ảnh hưởng của nhân tố sinh thái đến cây họ Sao – Dầu ... 10
2.3. Thảo luận .................................................. .......................................... 16
Chương 3. NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................. 18
3.1. Đối tượng và khu vực nghiên cứu .................................................. ............... 18
3.1.1. Đối tượng nghiên cứu .................................................. ...................... 18
3.1.2. Đặc điểm khu vực nghiên cứu .................................................. ......... 18
3.1.2.1. Vị trí địa lý, ranh giới .................................................. ........... 18
3.1.2.2. Địa chất, thổ nhưỡng .................................................. ............ 18
3.1.2.3. Khí hậu, thuỷ văn .................................................. ................. 20
3.1.2.4. Thực vật rừng .................................................. ....................... 21
3.2. Nội dung nghiên cứu .................................................. .................................. 21
3.3. Phương pháp nghiên cứu .................................................. ............................ 22
3.3.1. Cơ sở phương pháp luận .................................................. .................. 22
3.3.2. Phương pháp thu thập số liệu .................................................. .................... 22
3.3.2.1. Thu thập dữ liệu về đặc trưng của các trạng thái rừng ...................... 23
3.3.2.2. Độ bắt gặp loài trong quan hệ với các yếu tố môi trường ........ 24
3.3.2.3. Số liệu khác .................................................. .......................... 25

3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu .................................................. ......................... 25
3.3.3.1. Đặc trưng lâm học của các trạng thái rừng ...................................... 25
3.3.3.2. Độ bắt gặp loài trong quan hệ với trạng thái rừng ................... 26
3.3.3.3. Độ bắt gặp loài trong quan hệ với các biến môi trường ........... 27
3.3.3.4. So sánh xác suất bắt gặp loài ở 4 trạng thái rừng ..................... 29
3.3.3.5. Những công cụ xử lý số liệu .................................................. . 31
Chương 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN .................................................. ....... 32
4.1. Đặc điểm chung của các trạng thái rừng IIB, IIIA1, IIIA2, IIIA3 .................... 32
4.2. Ảnh hưởng của trạng thái rừng đến độ phòng phú ........................................ 36
4.3. Ảnh hưởng của yếu tố môi trường đến độ phòng phú .................................. 40
4.3.1. Ảnh hưởng của độ ẩm đất .................................................. ................ 40
4.3.1.1. Ảnh hưởng của độ ẩm đất đến dầu song nàng ......................... 40
4.3.1.2. Ảnh hưởng của độ ẩm đất đến dầu con rái .............................. 43
4.3.1.3. Ảnh hưởng của độ ẩm đất đến vên vên ................................... 45
4.3.2. Ảnh hưởng của độ pH đất .................................................. ................ 48
4.3.2.1.Ảnh hưởng của độ pH đất đến dầu song nàng .......................... 48
4.3.2.2.Ảnh hưởng của độ pH đất đến dầu con rái ............................... 51
4.3.2.3.Ảnh hưởng của độ pH đất đến vên vên .................................... 54
4.3.3. Ảnh hưởng của độ tàn che .................................................. ............... 57
4.3.3.1.Ảnh hưởng của độ tàn che đến dầu song nàng ......................... 57
4.3.3.2.Ảnh hưởng của độ tàn che đến dầu con rái ............................... 59
4.3.3.3.Ảnh hưởng của độ tàn che đến vên vên .................................... 61
4.3.4. Ảnh hưởng tổng hợp của các biến môi trường ................................... 63
4.3.4.1. Ảnh hưởng tổng hợp của các biến môi trường đến DSN ......... 63
4.3.4.2. Ảnh hưởng tổng hợp của các biến môi trường đến DCR ......... 65
4.3.4.3.Ảnh hưởng tổng hợp của các biến môi trường đến VeV........... 66
4.4. Ảnh hưởng của yếu tố MT trong các trạng thái rừng khác nhau .................... 68
4.4.1. Ảnh hưởng của độ ẩm đất .................................................. ................ 68
4.4.1.1. Ảnh hưởng của độ ẩm đất đến dầu song nàng ......................... 68
Forestry.tk Phạm Văn Hường
4.4.1.2. Ảnh hưởng của độ ẩm đất đến dầu con rái .............................. 73
4.4.1.2. Ảnh hưởng của độ ẩm đất đến dầu vên vên ............................. 77
4.4.2. Ảnh hưởng của độ pH đất .................................................. ................ 82
4.4.2.1. Ảnh hưởng của độ pH đất đến dầu song nàng ......................... 82
4.4.2.2. Ảnh hưởng của độ pH đất đến dầu con rái ............................. 86
4.4.2.2. Ảnh hưởng của độ pH đất đến dầu vên vên ............................. 90
4.4.3. Ảnh hưởng của độ tàn che .................................................. ............... 94
4.4.3.1. Ảnh hưởng của độ tàn che đến dầu song nàng ........................ 94
4.4.3.2. Ảnh hưởng của độ tàn che đến dầu con rái .............................. 96
4.4.3.2. Ảnh hưởng của độ tàn che đến dầu vên vên ............................ 98
THẢO LUẬN CHUNG .................................................. .......................... 100
Chương 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................. ..... 105
5.1. Kết luận .................................................. ........................................ 105
5.2. Kiến nghị .................................................. ........................................ 107
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................. ............................. 109
PHỤ LỤC .................................................. .................................................. ... i
Phụ lục 1. Phân tích thống kê mô tả đặc điểm trạng thái rừng IIB, IIIA1,
IIIA2 và IIIA3 .................................................. .............................................. ii
Phụ lục 2. Phân tích thống kê băt gặp và không bắt gặp cây họ Sao – Dầu
trong các trạng thái rừng .................................................. ............................ iii
Phụ lục 3. Phân tích sai khác về độ phong phú cây họ Sao – Dầu trong
các trạng thái .................................................. .............................................. vi
Phụ lục 4. Phân tích ảnh hưởng của độ ẩm đất đến độ phong phú DSN ............... vii
Phụ lục 5. Phân tích ảnh hưởng của độ ẩm đất đến độ phong phú DCR ................. x
Phụ lục 6. Phân tích ảnh hưởng của độ ẩm đất đến độ phong phú VeV ................. ix
Phụ lục 7. Phân tích ảnh hưởng của độ pH đất đến độ phong phú DSN ................. x
Phụ lục 8. Phân tích ảnh hưởng của độ pH đất đến độ phong phú DCR ............... xii

Phụ lục 9. Phân tích ảnh hưởng của độ pH đất đến độ phong phú VeV ............... xiii
Phụ lục 10. Phân tích ảnh hưởng của độ tàn che đến độ phong phú DSN ............ xiii
Phụ lục 11. Phân tích ảnh hưởng của độ tàn che đến độ phong phú DCR ............ xv
Phụ lục 12. Phân tích ảnh hưởng của độ tàn che đến độ phong phú VeV ............ xvi
Phụ lục 13. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X2 đến độ phong phú
cây tái sinh dầu song nàng .................................................. ....................... xvii
Phụ lục 14. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X2 đến độ phong phú
cây trưởng thành dầu song nàng .................................................. ............. xvii
Phụ lục 15. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X3 đến độ phong phú
cây tái sinh dầu song nàng .................................................. ......................... xx
Phụ lục 16. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X3 đến độ phong phú
cây trưởng thành dầu song nàng .................................................. ............... xx
Phụ lục 17. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X2 và X3 đến độ phong phú
cây tái sinh dầu song nàng .................................................. ......................... xx
Phụ lục 18. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X2 và X3 đến độ phong phú
cây trưởng thành dầu song nàng .................................................. .............. xix
Phụ lục 19. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1, X2 và X3 đến độ phong
phú cây tái sinh dầu song nàng .................................................. ................. xix
Phụ lục 20. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1, X2 và X3 đến độ phong
phú cây trưởng thành dầu song nàng .................................................. ........ xix
Phụ lục 21. Phân tích ảnh hưởng tương tác giữa X1*X3 đến độ phong phú
cây trưởng thành dầu song nàng .................................................. ............... xx
Phụ lục 22. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X2 đến độ phong phú
cây tái sinh dầu con rái .................................................. ............................. xx
Phụ lục 23. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X2 đến độ phong phú
cây trưởng thành dầu con rái .................................................. ................... xxi
Phụ lục 24. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X3 đến độ phong phú
cây tái sinh dầu con rái .................................................. ............................ xxi
Forestry.tk Phạm Văn Hường
Phụ lục 25. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X3 đến độ phong phú
cây trưởng thành dầu con rái .................................................. ................... xxi
Phụ lục 26. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X2 và X3 đến độ phong phú
cây tái sinh dầu con rái .................................................. ........................... xxii
Phụ lục 27. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X2 và X3 đến độ phong phú
cây trưởng thành dầu con rái .................................................. .................. xxii
Phụ lục 28. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1, X2 và X3 đến độ phong
phú cây tái sinh dầu con rái .................................................. ..................... xxii
Phụ lục 29. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1, X2 và X3 đến độ phong
phú cây trưởng thành dầu con rái .................................................. ........... xxiii
Phụ lục 30. Phân tích ảnh hưởng tương tác giữa X1*X3 đến độ phong phú
cây tái sinh dầu con rái .................................................. .......................... xxiii
Phụ lục 31. Phân tích ảnh hưởng tương tác giữa X1*X3 đến độ phong phú
cây trưởng thành dầu con rái .................................................. ................. xxiii
Phụ lục 32. Phân tích ảnh hưởng tương tác giữa X2*X3 đến độ phong phú
cây tái sinh dầu con rái .................................................. .......................... xxiv
Phụ lục 33. Phân tích ảnh hưởng tương tác giữa X2*X3 đến độ phong phú
cây trưởng thành dầu con rái .................................................. ................. xxiv
Phụ lục 34. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X2 đến độ phong phú
cây tái sinh vên vên .................................................. ............................... xxiv
Phụ lục 35. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X2 đến độ phong phú
cây trưởng thành vên vên .................................................. ....................... xxv
Phụ lục 36. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X3 đến độ phong phú
cây tái sinh vên vên .................................................. ................................ xxv
Phụ lục 37. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1 và X3 đến độ phong phú
cây trưởng thành vên vên .................................................. ....................... xxv
Phụ lục 38. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X2 và X3 đến độ phong phú
cây tái sinh vên vên .................................................. ............................... xxvi
Forestry.tk Phạm Văn Hường
Phụ lục 39. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X2 và X3 đến độ phong phú
cây trưởng thành vên vên .................................................. ...................... xxvi
Phụ lục 40. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1, X2 và X3 đến độ phong
phú cây tái sinh vên vên .................................................. ......................... xxvi
Phụ lục 41. Phân tích ảnh hưởng tổng hợp của X1, X2 và X3 đến độ phong
phú cây trưởng thành vên vên .................................................. ............... xxvii
Phụ lục 42. Phân tích ảnh hưởng tương tác giữa X1 và X2 đến độ phong
phú cây trưởng thành vên vên .................................................. ............... xxvii
Phụ lục 43. Phân tích ảnh hưởng tương tác giữa X1 và X3 đến độ phong
phú cây tái sinh vên vên .................................................. ....................... xxvii
Phụ lục 44. Phân tích ảnh hưởng tương tác giữa X1 và X3 đến độ phong
phú cây trưởng thành vên vên .................................................. .............. xxviii
Phụ lục 45. Phân tích ảnh hưởng tương tác giữa X2 và X3 đến độ phong
phú cây tái sinh vên vên .................................................. ...................... xxviii
Phụ lục 46. Phân tích ảnh hưởng tương tác giữa X2 và X3 đến độ phong
phú cây trưởng thành vên vên.............................................. ................... xxviii
Phụ lục 47. Phân tích ảnh hưởng của X1 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú sinh dầu song nàng............................................. ..................... xxix
Phụ lục 48. Phân tích ảnh hưởng của X1 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây trưởng thành dầu song nàng ............................................. xxix
Phụ lục 49. Phân tích ảnh hưởng của X1 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây tái sinh dầu con rái .................................................. ......... xxix
Phụ lục 50. Phân tích ảnh hưởng của X1 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây trưởng thành dầu con rái .................................................. . xxx
Phụ lục 51. Phân tích ảnh hưởng của X1 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây tái sinh vên vên .................................................. ............... xxx
Phụ lục 52. Phân tích ảnh hưởng của X1 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây trưởng thành vên vên .................................................. ..... xxxi
Phụ lục 53. Phân tích ảnh hưởng của X2 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây tái sinh dầu song nàng .................................................. .... xxxi
Forestry.tk Phạm Văn Hường
Phụ lục 54. Phân tích ảnh hưởng của X2 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây trưởng thành dầu song nàng ............................................. xxxi
Phụ lục 55. Phân tích ảnh hưởng của X2 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây tái sinh dầu con rái .................................................. ........ xxxii
Phụ lục 56. Phân tích ảnh hưởng của X2 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây trưởng thành dầu con rái ................................................. xxxii
Phụ lục 57. Phân tích ảnh hưởng của X2 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú tái sinh vên vên .................................................. ................... xxxii
Phụ lục 58. Phân tích ảnh hưởng của X2 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây trưởng thành vên vên .................................................. ... xxxiii
Phụ lục 59. Phân tích ảnh hưởng của X3 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây trưởng thành dầu song nàng ........................................... xxxiii
Phụ lục 60. Phân tích ảnh hưởng của X3 trong 4 trạng thái rừng đến độ
phong phú cây tái sinh dầu con rái .................................................. ....... xxxiii
Phụ lục 61. Phân tích ảnh hưởng của X3 trong 4 trạng thái rừng đến độ phong phú